Podstawy prawne zbiórki baterii

Zgodnie z obowiązującą dyrektywą bateryjną 91/157/ EWG (z nowelizacjami 93/86/EWG i 98/101/WE), kraje członkowskie miały podjąć działania zmierzające do zapobiegania zagrożeniom ze strony baterii. Musiały ponadto zorganizować sprawną zbiórkę i bezpieczny sposób usuwania zużytych baterii czy akumulatorów. Działania prewencyjne miały określić maksymalne, dopuszczalne zawartości szkodliwych pierwiastków w różnych typach baterii i akumulatorach (np. rtęci, kadmu, ołowiu). Miały także wspierać badania nad obniżeniem ich ilości oraz popierać sprzedaż wyrobów z ich małą zawartością. Poprawa organizacji zbiórki zużytych baterii i akumulatorów miała polegać na ich prawidłowym oznakowywaniu (informacja o zawartości metali ciężkich), zorganizowaniu selektywnej zbiórki z systemem kaucji i ich obowiązkowym unieszkodliwianiu. Według najnowszych propozycji celem jest osiągnięcie 160g zużytych baterii na mieszkańca. Na tej osnowie prawnej w krajach UE powstały z reguły 1-2 organizacje zajmujące się kompleksowo zbiórką baterii, kierując następnie cały ich strumień do zakładów, gdzie poddawane są recyklingowi. System napędzają opłaty wnoszone przez producentów (importerów) baterii, obejmujące całą ilość docierającą na rynek. Oto przykładowe systemy istniejące w krajach zachodnich:

Niemcy

W Niemczech funkcjonują dwie organizacje zajmujące się zbiórką baterii. Dominuje GRS, założona w 1998 r. Posiada ona umowy podpisane z ponad 600 podmiotami wprowadzającymi na rynek baterie. Stworzona sieć opiera się na ogólnie dostępnych 140 tysiącach punktów zbiórki w urzędach, centrach handlowych i miejscach prowadzących sprzedaż baterii. Z tego źródła pochodzi 46% zbiórki. Oddzielnym źródłem pozyskiwania baterii są: przemysł (26%), gminy (27%) i wojskowość (1%). Zebrane baterie gromadzone są w dwóch centrach sortowniczych, gdzie rozdzielane są na poszczególne rodzaje. Według nich wysyłane są do zakładów poddających je odpowiednim procesom odzysku i recyklingu. Za rok 2003 zebrano 11557 Mg baterii, z czego 76% poddano recyklingowi, zaś 24% unieszkodliwiono. Daje to 140g baterii na jednego mieszkańca.

Holandia

Jeśli chodzi o kraj tulipanów mamy tam do czynienia z dwoma organizacjami: dominującą Stibat oraz Battrex. Baterie dostarczane są z trzech źródeł. Jednym z nich jest handel. Baterie trafiają tutaj z 5000 punktów zbiórki sprzedaży detalicznej, ze 3600 szkół (w formie współzawodnictwa) oraz 400 obiektów rekreacyjnych (schroniska, kempingi, pensjonaty). Baterie zbierane są również przez firmy komunalne do specjalnych pojemników z odpadami chemicznymi i niebezpiecznymi. Całość transportowana jest do centralnej sortowni w Ermelo. Wysortowane typy baterii przekazywane są do firm zajmujących się ich recyklingiem: Valdi – Francja (alkaliczne), Nedstaal – Holandia (alkaliczne i cynkowe), Snam – Francja (niklowo-kadmowe i niklowo- wodorkowe i litowo-jonowe), Batrec – Szwajcaria (zawierające rtęć) i Campine -Belgia (ołowiowe). Za rok 2002 zebrano w Holandii 2018 MG zużytych baterii, czyli 125g na osobę, zaś wskaźnik zbiórki wyniósł 71%.

 

Dania

W Danii sytuacja wygląda nieco inaczej. Istnieje organizacja monitorująca zbiórkę baterii. Poprzez nią można zorientować się, gdzie rozmieszczone są pojemniki do zbiórki. Można także zamówić je i włączyć się do systemu zbiórki. Osiągnięcie ustawowych obowiązków spoczywa na samorządach, działających poprzez 35 firm odpadowych i przedsiębiorstw komunalnych. Ich zadaniem jest umożliwienie zbiórki i odbioru baterii od wszystkich posiadaczy baterii. Dominuje tu system zbiórki do oznaczonych pojemników. Ciekawostką jest, że takie pojemniki znajdują się również w aptekach. Są także systemy selektywnej zbiórki w domach oraz do ogólnych pojemników z odpadami niebezpiecznymi. Całość zebranych baterii, poprzez 18 stacji przeładunkowych, jest dostarczana do zakładu przetwarzającego odpady niebezpieczne Kommune Kemi w Nyborgu. Tam są one poddawane sortowaniu.

Recykling baterii w Europie

Zdecydowana większość zakładów poddających baterie recyklingowi zrzeszona jest w Europejskim Stowarzyszeniu Recyklingu Baterii (EBRA)

  1. Valdi – Francja (alkaliczne)
  2. Citron – Francja (alakliczne,
  3. Erachem Comilog – Belgia
  4. MBM – Francja
  5. SNAM – Francja (niklowo-kadmowe i niklowo-wodorkowe i litowo-jonowe)
  6. Batrec Industrie AG- Szwajcaria (zawierające rtęć)
  7. Revatech – Belgia (alkaliczne, cynkowo-węglowe)
  8. Nife Recycling – Szwecja (niklowo-kadmowe i niklowo-wodorkowe)
  9. Recupyl – Francja

Poza wymienionymi działają także zakłady:

  1. Nedstaal – Holandia (alkaliczne i cynkowe)
  2. NIREC – Niemcy (niklowo-wodorkowe)
  3. Accurec – Niemcy (litowe i litowo-jonowe)
  4. MHD M.I.M. – Niemcy (alkaliczne, cynkowo-węglowe)
  5. Campine -Belgia (ołowiowe)
  6. Harzmetal – Niemcy (alkaliczne, cynkowo-węglowe)
  7. DK – Niemcy
  8. Kommunekemi – Dania
Proporcje odzysku surowców z baterii alkalicznych w instalacji Kommunekemi w Danii (fot. DFE)

źródło: http://baterie.eko.org.pl/rec1.php